ابو القاسم قشيرى ( متوفى 465 ) داشته . « 15 » به گواهى بعضى قراين از قبيل اسلوب عبارت و آوردن اشعار سنايى ، احتمال مىدهيم كه تأليف آن پيشتر از اواسط و يا اواخر قرن ششم هجرى صورت نگرفته است . مؤلف كتاب در آغاز بعضى نسخ به نام شهاب الدين ابو القاسم عبد اللّه بن المظفر منصور السمعانى ، و در پاره‌اى از نسخه‌ها شهاب الدين ابو القاسم احمد بن ابى المظفر منصور السمعانى ياد شده است . پس لقب و كنيت و نسبت او به خاندان بزرگ و نامور سمعانى ، كه از علماى مشهور شافعيه بوده و در شهر مرو مىزيسته‌اند ، مورد اتفاق اكثر نسخه‌هاست . در يك نسخه با لقب « شهاب الاسلام و المسلمين » مذكور است . نسخه‌هاى اين كتاب را آقاى دانش‌پژوه در مجلهء دانشكدهء ادبيات ( شمارهء 5 ، سال 15 ) معرفى كرده‌اند . ابو القاسم احمد بن ابى المظفر منصور سمعانى مردى مشهور است ، به گفتهء سبكى او فقيه و مفتى و واعظ و شاعر بود و به سال 487 ولادت يافت و در سنهء 534 در گذشت ، پسر او ابو بكر محمد بن ابى القاسم احمد نيز از علما بود و در وعظ و تذكير شهرتى در خور يافته بود ( طبقات الشافعية ، طبع مصر ، ج 4 ، ص 56 - 64 ) . برادر او ابو محمد حسن بن ابى المظفر منصور هم مردى عالم و زاهد به شمار مىرفت و به سال 531 دزدان او را خفه كردند ( همان مأخذ ، ص 212 ) . عبد اللّه ابن مظفر سمعانى را تاكنون نشناخته‌ام . اين كتاب ، بر عادت مذكّران كه متأثر از روش قصّاصان بوده‌اند ، مبتنى است در غالب موارد بر اعتبار از قصه‌هاى پيشينيان و ترهيب و تخويف از عقاب الهى ، و با وجود اين ، هرگز سخنى از حوادث عهد مغول و كشتارهاى هول‌انگيز تتر و ويرانى شهرهاى آبادان مشرق و مغرب ايران در آن ديده نمىشود . و اين نكته قرينه‌اى تواند بود كه مؤلف آن نوهء ابو المظفر عبد الرحيم ( مقتول 617 ) ، فرزند تاج الاسلام ابو سعيد عبد الكريم سمعانى ( 506 - 562 ) عالم و محدّث مشهور و صاحب كتاب الانساب نبوده است ، به‌ويژه كه به احتمال قوى ، خاندان سمعانى در قتل عام مرو به دست مغولان اكثر يا همه به قتل رسيده‌اند . بنابراين مقدمات ، نسبت روح الارواح به احمد بن منصور سمعانى كه واعظ و شاعر بوده و آثار اين دو هنر از وى در اين كتاب مشهود است هر چه قوىتر به نظر مىرسد » . « 16 »

--> ( 15 ) - در مورد اين نكته - همين مقدمه ، پس از اين . ( 16 ) - شرح مثنوى شريف ، 3 / 915 - 917 .